Τελευταία Νέα :
Kioutsouki
Είστε εδώ:ΑρχικήΙστορία του Τόπου μαςΜατέρνος: ο μονομάχος από το Διδυμότειχο
Ματέρνος: ο μονομάχος από το Διδυμότειχο Ματέρνος: ο μονομάχος από το Διδυμότειχο
20
Σεπτεμβρίου

Το 2001 παραδόθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής μια μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, με παράσταση μονομάχου, από την περιοχή του Διδυμοτείχου, χωρίς άλλες πληροφορίες για τις συνθήκες και την ακριβή θέση εύρεσής της.

Μερικά χρόνια αργότερα ο ίδιος ιδιώτης παρέδωσε μια ομάδα κινητών ευρημάτων τα οποία αποτελούσαν ένα ταφικό σύνολο και χρονολογούνταν στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ.2 Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες «βρέθηκαν στο Τέρμα της οδού Πρόκου», κατά τη διάνοιξη θεμελίων για την ανέγερση οικοδομής, «εκεί που είχε βρεθεί και η μαρμάρινη πλάκα με το μονομάχο»


Με βάση τις παραπάνω πληροφορίες και την έρευνα που ακολούθησε στο χώρο προσδιορίστηκε ως θέση εύρεσης της επιτύμβιας στήλης η περιοχή βόρειο/βορειο-δυτικά της ανατολικής πλαγιάς του λόφου της «Αγίας Πέτρας» και νότιο/νοτιο-δυτικά του Σιδηροδρομικού Σταθμού Διδυμοτείχου .Στην παραπάνω περιο-χή χωροθετείται το νεκροταφείο των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων ενώ στη θέση «Μπάγαλα», νότια του λόφου της «Αγίας Πέτρας», έχει εντοπιστεί το νεκροταφείο των βυζαντινών χρόνων.
Ουσιαστικά οι θέσεις των δύο νεκροτα-φείων οριοθετούν σε γενικές γραμμές την αρχαία πόλη στον άξονα βορρά–νότου, καθώς έως σήμερα ελάχιστα οικοδομικά λείψανα έχουν εντοπισθεί από το τείχος της πόλης κατά μήκος της ανατολικής όχθης του ποταμού Ερυθροπόταμος.

Η παράσταση
Το μεγαλύτερο μέρος της στήλης καταλαμβάνει παράσταση μονομάχου, που εικο-νίζεται όρθιος, αγένειος, μετωπικά αποδοσμένος σε «δόξα».Οι αποκρούσεις στο πρόσωπο της μορφής επιτρέπουν μόνο την αναγνώριση του ωοειδούς προσώπου και την κοντή, με αβαθείς αυλακώσεις κόμη. Τα μαλλιά καλύπτουν τμήμα του μετώπου και την περιοχή των αυτιών, ενώ η κίνηση του κεφαλιού προς τα δεξιά έχει σαν αποτέλεσμα τη βραχύτερη απόδοση της κόμης εν συγκρίσει με το αντίστοιχο δεξί
Στο δεξί, ελαφρά καμπτόμενο χέρι φοράει την προστατευτική manica η οποία αναπτύσσεται έως τον ώμο, στον οποίο περιελίσσεται ο ιμάντας που τη συγκρατεί, ενώ στην κλειστή παλάμη κρατάει δυσανάγνωστο επίμηκες αντικείμενο. Η χαλαρή κίνηση του χεριού οφείλεται στο γεγονός ότι ο μονομάχος δεν εικονίζεται σε δράση και βρίσκει αντίστοιχο παράλληλο στη στήλη του Νεικηφόρου.

Το αριστερό χέρι αναπαύεται πάνω στον οπλισμό, χαρακτηριστικό στοιχείο μονομάχων σε «δόξα» του τέλους του 2ου και των αρχών του 3ου αι. μ.Χ. Διακρίνονται η επιμήκης ημικυκλική ασπίδα και το κράνος σε κατατομή, με κλειστές προμετωπίδες, χαμηλό περιαυχένιο γείσο και σφαιρικό κρανίο (θόλος) με λοφίο. Παρόμοια παραδείγματα κίνησης και οπλισμού εντοπίζονται στη στήλη του Καλλίμορφου από τη Λαοδίκεια της Λυκίας και στις στήλες του Πόπλι και του Μαρίσκου από τη Βέροια.
Στη μέση φοράει ζώνη (balteus) από δύο ανισοϋψείς ταινίες που περιελίσσονται σφιχτά γύρω από αυτήν και στο άνω μέρος του σώματος φέρει πιθανότατα προστήθιο.Το κάτω μέρος του κορμού προστατεύεται από το περίζωμα (subligaculum), κατασκευασμένο από χοντρό ύφασμα ή δέρμα. Το δεξί στάσιμο σκέλος φέρει Το δεξί στάσιμο σκέλος φέρει ταινιωτή επιγονατίδα (ocrea) και στο αριστερό, αναπαυόμενο, περικνημίδα στερεω-μένη με ιμάντες που περιελίσσονται έως το πέλμα.
Στο πεδίο αριστερά της μορφής διακρίνονται τρία κλαδιά φοινικιάς με λυγισμένες τις απολήξεις προς τα αριστερά, συμβολική απεικόνιση του αριθμού των νικών που πέτυχε ο μονομάχος.
 Στην κάτω δεξιά γωνία εικονίζεται μικρός σκύλος προς τα αριστερά, με ανορθωμένη ουρά και στραμμένο το κεφάλι προς το μονομάχο. Το πίσω πόδι και η ουρά έχουν εκτελεστεί με χάραξη στο λοξότμητο τμήμα της στήλης, ενώ η στάση του και η αδρομερής διαμόρφωση του πεδίου στο σημείο εκείνο δίνει την εντύπωση υπερυψωμένου εδάφους. Παρόμοιες απεικονίσεις μικρών ζώων απαντούν επίσης στις επιτύμβιες στήλες του Σκίρτου από τους Τόμους  και του Ζμυρνή αλλά και σε μια ομάδα μονομαχικών μνημείων όπου το μικρό ζώο ταυτίζεται με επιγραφή που αναφέρει το όνομα του.26
Μολονότι στο κείμενο της επιγραφής δεν γίνεται μνεία για τον τύπο του μονο-μάχου, οι προστατευτικές επενδύσεις και ο οπλισμός κατατάσσουν το Μάτερνο στους βαριά οπλισμένους μονομάχους, όπως οι secutores. Ο αγαλματικός τύπος, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μορφής και η απόδοση του εδάφους παραπέμπουν σε αντίστοιχα παραδείγματα από τη Θράκη, τη Μακεδονίακαι τη Μικρά Ασία των αρχών του 3ου αι. μ.Χ.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, τον αρχιτεκτονικό τύπο της στήλης αλλά και τις έως σήμερα αρχαιολογικές μαρτυρίες από την Πλωτινόπολη, συνεπικουρούμενες από αντίστοιχα δεδομένα γειτονικών με την πόλη περιοχών και την εξέταση των ιστορι-κών γεγονότων, προτείνεται ως χρονολογικό πλαίσιο ένταξης της επιτύμβιας στήΗ επιγραφή
Το επιτύμβιο επίγραμμα του Μάτερνου αποτελείται από έξι στίχους και αναπτύσσεται στο άνω και κάτω μέρος της παράστασης. Τα γράμματα αποδίδονται με βαθειά χάραξη, το επίγραμμα είναι ευανάγνωστο και δεν υπάρχουν αμφιβολίες για την αποκατάστασή του, καθώς οι φθορές στην επιφάνεια της μαρμάρινης πλάκας είναι ελάχιστες:

Mάτερνος κεῖμαι
νέος Ἡρακλῆς, ὃ μούσαι-
ς ἶν ἄριστος καὶ ἐν λού-
δοις ἶν ἄλειπτος, τὸν Πασί-
5 νεικον κτείνας καὶ αὐτὸς
συνκατέβην.

ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΣΟΚΑ

Περισσοτερες πληροφορίες

Διαβάστηκε 1298 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017 20:58
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Βρείτε μας στο facebook

Είσοδος Μελών

Social Media

To didymoteicho.net στα social media.


Πρόσφατα Θέματα Forum

Social Media

To didymoteicho.net στα social media.

Ειδήσεις κατά περιοχή

 Επιλέξετε την περιοχή που σας ενδιαφέρει

Διαφήμιση

Διαφημιστείτε στο χώρο του ίντερνετ μέσα απο το didymoteicho.net

Επικοινωνία

Επικοινωνείστε με το site στο εμαιλ μας.

  didymoteicho.net[παπακι]gmail.com

Facebook

 Twitter