Τελευταία Νέα :
Kioutsouki
Είστε εδώ:ΑρχικήΤα Νέα μαςΝέα του ΈβρουΔιδυμότειχο:Μπέης 2015
21
Φεβρουαρίου

Ο λαογραφικός σύλλογος Μπέη Διδυμοτείχου είναι ένας ενεργός σύλλογος που καθέ τέτοια εποχή δίνει το παρόν του με τις δράσεις του γύρω από το παραδοσιακό έθιμο του Μπέη και όχι μόνο. Φέτος διοργάνωσαν το έθιμο της Μπουμπούνας.

Όπου στην κεντρική πλατεία του Διδυμοτείχου, εν μέσω  μιας μεγάλης φωτιάς κέρασαν σε όλους τους παραβρισκόμενους λουκάνικα και άφθονο κρασί.  Η Μπουμπούνα είναι ένα έθιμο που οφείλει την προέλευση του στον ερχομό των προσφύγων από την ανατολική Θράκη γύρο στο 1926. Το έθιμο έχει σαν σκοπό το καλωσόρισμα της άνοιξης και την αρχή της σποράς της γης με ελπίδες για μια καλή σοδιά. Το έθιμο έχει ως έξεις: μέρες πριν την Κυριακή οι κάτοικοι συλλέγουν και συγκεντρώνουν στην πλατεία του χωριού παλιά ξύλα στρώματα από άχυρο ψάθες και άχρηστα τσουβάλια. Το βράδυ της Κυριακής βάζουν φωτιά σε αυτά τα υλικά και αρχίζει η μπουμπούνα. Στο έθιμο συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι αλλά κυρίως τα νέα παλικάρια που με τα άλματα πάνω από την φωτιά προσπαθούν να εντυπωσιάσουν τις κοπέλες του χωριού. Μετά από τα άλματα ακλουθούν κυρίως χοροί γύρω από την φωτιά από τα χορευτικά συγκροτήματα της πόλης αλλά και πλήθος κόσμου.
Και φυσικά ο σύλλογος έκανε και το παραδοσιακό έθιμο με το κάψιμο του μπέη. Γύριζαν από νωρίς στα στενά της πόλης πειράζοντας τον κόσμο αλλά και παρουσιάζοντας διάφορα σκετς, συνήθως που πολλές  φορές έχουν και πικάντικα πειράγματα.

Η ιστορία του Μπέη
Ο Μπέης είναι ένα καθαρά λαογραφικό έθιμο της Θράκης και ειδικότερα του βόρειου Έβρου.
Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας ονομαζόταν έτσι ο Τούρκος αξιωματούχος που εξουσίαζε απόλυτα μια ορισμένη γεωγραφική περιοχή. Σύμφωνα πάντα με την παράδοση, οι υπόδουλοι Θρακιώτες για μια μόνο μέρα μπορούσαν να κάνουν ό,τι ήθελαν τους Τούρκους, δηλαδή να τους πειράξουν, να τους βρίσουν και άλλα διάφορα.


Η μέρα αυτή ήταν στην εβδομάδα της Αποκριάς και συνήθως η Καθαρή Δευτέρα. Ο χαρακτήρας του εθίμου δεν είναι απλά συμβολικός και αποκριάτικος αλλά έχει ρίζες και συγγένειες στη Διονυσιακή Λατρεία, (όπως και το έθιμο του Τρύφωνα που σήμερα γιορτάζεται μόνο στα Δίκαια του Έβρου), γιατί το κρασί κατέχει σημαντική θέση στην όλη τελετουργία.
Ο Μπέης συνοδευόμενος από την ακολουθία του, που αποτελείται από: δύο γκάιντες, μερικά χανουμάκια, δύο σωματοφύλακες προσωπική φρουρά ή κουρουτζήδες (σημαίνει: αγροφύλακες), τον έφορα, τον γιατρό, τη νοσοκόμα, το γύφτο και τη γύφτισσα με το μωρά της, όλα τα παιδιά του χωριού καθώς και όσους θέλουν περιοδεύει μέσα στο χωριό, από σοκάκι σε σοκάκι και μαζεύει τον υποτιθέμενο "Φόρο εισοδήματος" που πλήρωναν παλιότερα οι Έλληνες υπόδουλοι. Σε κάθε αυλή η νοικοκυρά κερνάει όλη τη συνοδεία με κρασί (ή ούζο), μεζέδες και γλυκά, και ο νοικοκύρης προσφέρει το Φόρο.


Ο "φόρος" αυτός μεταφράζεται σε χρήμα και στάρι. Αφού δοθεί στον Μπέη το δοχείο με το στάρι εύχεται "καλή σοδειά και καλή προκοπή" και συνεχίζει το γύρισμα του χωριού.
Στη διάρκεια της περιφοράς, όποιος πειράξει το μωρό της γύφτισσας, πιάνεται από τους κουρουτζήδες και "καλυβώνεται" (πεταλώνεται) συμβολικά του καρφώνουν το πόδι, τον πεταλώνουν και είναι υποχρεωμένος να πληρώσει φόρο, σαν αποζημίωση.
Κατά το μεσημέρι αφού τελειώσει η περιοδεία, το άρμα του Μπέη έρχεται στην πλατεία που είναι κατάμεστη από κόσμο που μαζεύεται από τη γύρω περιοχή. Το έθιμο αυτό έχει χαρακτήρα λαϊκού πανηγυριού. Στην κεντρική πλατεία του χωριού, που είναι αμφιθεατρική, υπάρχει ειδικός χώρος για να γίνουν τα απαραίτητα έθιμα. Οι κοπέλες ντυμένες παραδοσιακά σχηματίζουν κύκλο γύρω από τον χώρο αυτό.
Ο Μπέης με τους επιτελείς του μετρά το χωράφι για να "κόψει καπάκι", όπως λένε. Μετά βάζει στο ζυγό του ξύλινου αλετριού, το γύφτο και την γύφτισσα. Το όργωμα έχει αρχίσει. Ο γύφτος και η γύφτισσα κάνουν "νούμερα", λιποθυμούν, ξεφεύγουν και τρέχουν ν' αποφύγουν το μαρτύριο, αγκαλιάζονται τρυφερά αλλά τους το απαγορεύουν οι φύλακες και έτσι συνεχίζουν.
Ακολουθεί η σπορά. Ο Μπέης σπέρνει με το χέρι, με τη συνοδεία των Φρουρών του και του έφορα. Το έθιμο ορίζει πως κάποιος πρέπει να προσπαθήσει να κλέψει το δοχείο που έχει το σιτάρι και να το πετάξει ψηλά. Αν το δοχείο αναποδογυριστεί κατά την πτώση του, η χρονιά θα ‘ναι ανάποδη, αν όμως πέσει κανονικά η σοδειά θα πάει καλά.


Μετά τη σπορά σειρά έχει ο θέρος. Το θέρισμα γίνεται με δρεπάνια, από τους κουρουτζήδες, στο τέλος ξαπλώνονται ο ένας πάνω στον άλλο και σχηματίζουν την θημωνιά (στίβα από δεμάτια). Αφού θεριστεί το στάρι ακολουθεί το αλώνισμα με τον παραδοσιακό πάντα τρόπο. Το αλώνισμα γίνεται με τη "ντουκάνα" (ξύλινο εργαλείο που έχει πάνω του καρφωμένες χιλιάδες πετρούλες και όταν σέρνεται στ' αλώνι ξεχωρίζει το στάρι από τα στάχυα). Η "ντουκάνα" σέρνεται από ζώα, στο έθιμο όμως απ' το γύφτο και τη γύφτισσα, για να γίνει εμφανής η εκμετάλλευση του ανθρώπου ειδικά του υπόδουλου Έλληνα (κι ας μας λένε ακόμα και τώρα Τούρκους).


Έτσι κλείνει ο κύκλος των γεωργικών εργασιών.
Ακολουθεί η παραδοσιακή παλαίστρα, η καθαρή ελληνορωμαϊκή πάλη σ' όλο το μεγαλείο της. Συνοδεύεται από μουσική ζουρνά και νταουλιού, που παίζει ρυθμικά σύμφωνα με τις κινήσεις των παλαιστών. Στα διαλείμματα της πάλης εμφανίζονται χορευτικά συγκροτήματα: παιδικά και εφήβων και έτσι συμπληρώνεται η φολκλορική παράσταση της όλης εκδήλωσης.
Αφού τελειώσουν όλα αυτά, συνεχίζεται η εκδήλωση με θρακιώτικους και δημοτικούς χορούς για όλο τον κόσμο.

Η ιστορία του Μπέη είναι του Κυρκούδη Θόδωρου
Πηγή: Ημερολόγιο - Λεύκωμα της Θρακικής Εστίας, Τεύχος πέμπτον, Θεσσαλονίκη 1987-1988.

Ευχαριστούμε τον Σύλλογο Μπέη Διδυμοτείχου για το φωτογραφικό υλικό.

Διαβάστηκε 1155 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 22 Φεβρουαρίου 2015 08:45
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Βρείτε μας στο facebook

Είσοδος Μελών

Social Media

To didymoteicho.net στα social media.


Πρόσφατα Θέματα Forum

Social Media

To didymoteicho.net στα social media.

Ειδήσεις κατά περιοχή

 Επιλέξετε την περιοχή που σας ενδιαφέρει

Διαφήμιση

Διαφημιστείτε στο χώρο του ίντερνετ μέσα απο το didymoteicho.net

Επικοινωνία

Επικοινωνείστε με το site στο εμαιλ μας.

  didymoteicho.net[παπακι]gmail.com

Facebook

 Twitter